Homepagina > Bibliotheek > Surround microfoon technieken

Surround microfoon technieken

zaterdag 12 november 2011, door wim

Voor wie surround geluid wil opnemen, is de situatie heel wat moeilijker dan bij stereo. Ondanks het feit dat surround nauwelijks gebruikt wordt bij de weergave van muziek, wordt het bij opnames wel gebruikt. De reden hiervoor is dat het bij de nabewerking, het mixen, veel meer mogelijkheden biedt dan stereo.

De hier gepresenteerde opstellingen gaan uit van het gebruik van losse microfoons. Eens je begint met surround microfoons, is de opstelling al vastgelegd door de fabrikant en kan je er zelf niks meer aan wijzigen.

In principe vertrekt men van vier microfoons en de output ervan noemt men A-Formaat. Het A-Formaat op zich wordt echter nooit gebruikt, dat wordt met behulp van een matrix omgezet en gecomprimeerd in het B-formaat.

Deze opstellingen moeten ook niet als een vast recept aanzien worden, maar eerder als een uitnodiging tot experimenteren. Er worden immers geen details van nabewerking gegeven en daar waar die voor bv. MS stereo vastliggen in een wiskundig model, heeft elke fabrikant en elke geluidstechnieker voor surround andere opvattingen hierover.

En zelfs als je een combo mic/digitale processor gebruikt die bij mekaar horen, heeft de processor meestal nog veel instellingen.

Het aantal toepassingen is dan ook veel groter dan bij stereo. Zo is het gebruikelijk dat het mono stem kanaal een apart voice over kanaal is bij de productie en dat wordt natuurlijk niet met een surround mic opgenomen, maar met een gewone microfoon. En de effecten kunnen best gecreëerd zijn door een foley artiest en gewoon bijgemixt worden in de voor- en achterkanalen.

Surround microfoon technieken

Nimbus-Halliday

Nimbus-Halliday is de enige techniek die geen matrix nodig heeft omdat de output van de microfoons meteen in B-formaat, zonder compressie is. Hij werd ontwikkeld door Dr. Jonathan Halliday voor Nimbus studio’s. Hij gebruikt één omni en twee bidirectionele mics, met de capsules zo dicht mogelijk bij mekaar geplaatst. Alledrie de mics zijn op de bron gericht, met de omni in ’t midden. Erboven en eronder bevindt zich telkens een bidirectionele mic, alhoewel een horizontale opstelling ook mogelijk is.

GIF

Dubbele Decca Tree

De Decca boom is een gekende methode, bedacht door de mensen van de Decca studio’s voor stereo opnamen. Door de aanwezigheid van de derde microfoon biedt het echter ook mogelijkheden voor surround opnames. Er worden meestal twee omni’s en een cardioid mic gebruikt, maar ook andere combinaties zijn mogelijk. De afstand tussen de L en R mics is zo’n 2 meter, en de centraal geplaatste cardioid mic komt ongeveer een meter vooruit en vaak wat lager dan het stereo paar.

Audio Research Labs maakt de Audio Stage plugin (399 US$) voor Protools die geschikt is om de drie kanalen om te zetten naar 5.1 surround.

Decca Tree {JPEG}

Dubbel MS

Bij dubbel MS wordt, net als bij MS gebruik gemaakt van een bidirectionele (S) en een cardioid (M) microfoon, maar er wordt een naar achter gerichte cardioid mic toegevoegd. Voor dubbel MS biedt Schoeps een gratis plugin aan, beschikbaar voor Windows (VST) en Mac (VST of RTAS): het Schoeps Double MS Tool, dat toelaat de 3 kanalen van deze opstelling om te rekenen naar een correcte 5.1 configuratie.

Een voordeel van deze setup is dat hij relatief compact is en daardoor ook wat makkelijker geschikt te maken is voor buitenopnamen.

Fukada Tree

De Fukada Tree werd ontwikkeld door Akira Fukada, van het NHK in Japan. De setup is gelijk aan de originele dubbele Decca Tree, maar met vijf cardioid mics en twee supplementaire omni’s. Het signaal van de omni’s wordt ingemixt bij zowel front als rear kanalen om een gat in het geluidsbeeld te voorkomen. Door het gebruik van richtingsgevoelige mics ontstaat er immers een grotere kanaalscheiding, zowel L/R als V/A en zo kan men in het afmixen een balans creëren.

Fukada tree {JPEG}

Hamasaki Vierkant

Ontworpen door Kimio Hamasaki van het NHK in Japan.
Het Hamasaki Vierkant bevat vier bidirectionele mics op de hoeken van een vierkant met een zijde van 2 tot 3 meter.

Hamasaki {JPEG}

IRT Kruis

Ontworpen door het "Institut Für Rundfunktechnik" in Duitsland.
Het IRT Kruis bestaat uit vier cardioid microfoons op de hoeken van een vierkant met een zijde van 20 tot 25 cm.

OCT

OCT staat voor "Optimized Cardioid Triangle" en werd door Gunther Theile en Helmut Wittek ontwikkeld. Er worden slechts drie microfoons gebruikt, twee omnidirectionele en een centrale cardioid. De centrale mic is 8 cm naar voor geplaatst en de twee cardioid mics staan van 40 tot 90 cm uit mekaar. Ze wijzen naar buiten in een hoek van 90 tot 160° tov mekaar en worden ook iets hoger dan de centrale mic gepositioneerd.

OCT {JPEG}

Soms worden één of twee omnidirectionele mics toegevoegd om de opname van de lage tonen te verbeteren.

De OCT2 variant laat de centrale mic 40 cm uitspringen, wat resulteert in meer ruimtelijkheid.

SPL INA 5

Het door het Duitse bedrijf SPL ontwikkelde INA 5 systeem was gebaseerd op de Williams localization curves. De opname hoek van naast mekaar staande mics raken mekaar net, zonder overlapping. Microfoonfabrikant Brauner en Microtech Gefell maakten een dergelijke surround setup, voor de SPL Atmos-5.1-Processor waarmee de karakteristieken (omni, cardio...), de opname niveau’s en natuurlijk het encoderen gebeurden. Die is ondertussen vervangen door de Atmos 2600. De hele lijn apparatuur lijkt ondertussen verdwenen te zijn uit het gamma van SPL.

ORTF Surround

ORTF surround is een ORTF paar cardioid mics naar voor gericht en een paar naar achter. Verder blijven afstand (17 cm) en hoek (110°) gelijk. De afstand tussen voorste en achterste paar is niet kritisch.

WCSA

WCSA staat voor "Wide Cardioid Surround Array" en werd ontwikkeld door Mikkel Nymand van DPA Microphones. Er worden viif identieke microfoons bij gebruikt met een brede cardioid (half omni) karakteristiek. Dit geeft een goede middenweg tussen frequentie bereik in de lage tonen en richtingsgevoeligheid.

WCSA {JPEG}

Meer over surround weergave en surround microfoons.

Dit artikel beantwoorden

SPIP | | Overzicht van de site | De activiteit van de site opvolgen RSS 2.0