Homepagina > Gear > Effecten > Compressors > Teletronix LA-2A

Teletronix LA-2A

woensdag 29 november 2017, door wim

De originele Teletronix LA-2A is een optische compressor (T4 LDR) met buizen. Het is een klassieker, ontwikkeld voor FM-radio studio’s. Nochtans is het een zeer kleurende compressor. En radio werd wel eens "hard" gestuurd, in die tijd.

Hij staat bekend voor de zachte, evenwichtige en warme compressie. In studio’s die er één hebben, wordt deze compressor ’t meest gebruikt voor zang, maar ook voor basgitaar en drums.

Hij werd geproduceerd in de late sixties door Teletronix, dat later opgekocht werd door Babcock Electronics Corporation. Er zijn drie generaties van, de laatste uit 1969.

Je kan met een LA/2A comprimeren zonder veel kleur, maar je kan die kleur ook toevoegen zonder te comprimeren. En met kleur bedoel ik dan iets als lekkere harmonische vervorming.

Dat specifieke geluid heeft naar mijn gevoel veel meer te maken met de gebruikte transformators, die zo goed als niet nagemaakt kunnen worden. Verder is het een apparaat met buizen. Dat klinkt altijd lekker, maar altijd anders...

En dat is dan ook de enige klacht die je hoort van gebruikers: er zijn geen twee dezelfde. Iets wat niet ongewoon is voor vintage buizen apparatuur.

De optische kant heeft maar weinig met het geluid op zich te maken, maar alles met de compressie curve. En ook daar wringt een schoentje. De gebruikte CdS (Cadmium Sulfide) optische cel wordt al lang niet meer gemaakt. Ze heeft een dubbele knik in de karakteristiek, die toevallig goed uit komt voor audio. Cadmium is een gevaarlijk materiaal dat verboden is in een groot deel van de wereld. En de CdS cellen die nog wel te koop zijn, bevatten meestal geen CdS en vertonen niet de juiste karakteristiek. Bovendien vervormen ze nog meer dan de CdS cellen in de originele LA/2A.

JPEG

De bediening is eerder eenvoudig te noemen. Hij heeft maar twee knoppen: "gain" en "gain reduction". De eerste is de versterking voor de compressor en de tweede is de mate van compressie. Maar voor stemmen is dat voldoende precies. Deze compressor was dan ook bedoeld voor radio presentators, bij live uitzendingen. Er waren nog geen bandopnemers in de meeste radio studio’s in die tijd.

De "attack" tijd is vast, 10 milliseconden. De "release" is 60 milliseconden om tot de helft terug te komen, de rest duurt 1 tot 5 seconden. Een fors signaal neemt trager af. Maar meer compressie veroorzaakt ook een tragere terugval. Daar zijn geen instellingen voor, omdat het vast ligt door de gebruikte CdS fotocellen.

De LA-2A heeft daarnaast nog een Limit/Compress schakelaar. De VU meter is schakelbaar tussen "mate van compressie" (gain reduction), of het uitgangsniveau aan +4 of +10 dB.

De patent rechten en merknaam werden door Bill Putnam van Universal Audio gekocht. UA/UREI produceert een nieuwe Universal Audio LA-2A. Deze ligt waarschijnlijk het dichtst bij de originele.

Niettegenstaande het moeilijk is een moderne versie van de LA/2A te creëren, is er een lange lijst van producten die pretenderen een kloon te zijn. Of niet pretenderen, eigenlijk. Als DIY bouwpakketten maker is het patent geen probleem. Als elektronica fabrikant wel. Dat zorgt voor een ludieke situatie waar niemand nog kop of staart aan kan vinden.

Klonen

- Warm Audio WA-2A

- Manley ELOP

- IGS Audio One

- ADL 1000

- Tube Tech CL-1B

- Gyraf Audio Gyratec G3

Gyraf Audio Gyratec G3
Ook al niet meer te koop, de Gyraf Audio Gyratec G3.

- ART Pro VLA II en VLA500

- Golden Age Project 3A

- Drip Electronics Opto 6

- MicAndMod LA/2A

- ProReplicas LA/2A

- AudioScape OptoComp

- ACME Audio Opticom

- Stam Audio SA2A

Dit artikel beantwoorden

SPIP | | Overzicht van de site | De activiteit van de site opvolgen RSS 2.0